Bạn cần chú ý một số trường hợp mà tôi vừa kể về nghề nghiệp hay xuất xứ của các chủ thể trong bức ảnh như là Jean Pierre Borde (người Pháp, làm ngành cá); Samantha (luật sư); Hiroshi (công ti điện thoại, Hiroshima); Peter Larsson (công ti dược phẩm, người Na Uy). Sau đó, những phương pháp này đã được các nhà tâm lý học nổi tiếng như Hubert và Ebinghouse phát triển. Cứ hình dung ra hành trình này vài lần, bạn sẽ phải ngạc nhiên – ngày mai, khi vào thang máy và chuẩn bị nhấn nút để đi lên tầng 2, bạn sẽ cảm thấy lo lắng đôi chút dù sáng nào bạn cũng lên đó.
Quá trình lưu dữ liệu sẽ xảy ra rất nhanh ở bất kì thời điểm nào, trong bất kì trường hợp nào: bạn có thể nằm trên giường, đang ngủ lơ mơ thì nhớ tới việc phải trả sách; khi đang tắm bạn chợt nhớ tới một câu chuyện vui mà bạn muốn kể với một người bạn; trong lúc nấu ăn; trong khi chơi bóng rổ; trong lúc nói chuyện điện thoại,… Tất cả quân lính của ông đột ngột mong muốn được ngồi dưới cây táo. Nhưng dù trong trường hợp nào thì nó cũng chẳng phải là một vấn đề quan trọng.
Bạn hãy cho biết đó là đồ vật gì và nhìn cho rõ hình ảnh của nó. Với cách này, trong tương lai, bạn sẽ có động lực để nhớ tên và những gì liên quan đến người mới gặp. Bạn muốn biết chính xác ngày diễn ra tiệc trà ở Boston? Hãy tưởng tượng một tấn trà được ngâm nước.
Đừng nản lòng, vì chưa chắc bạn đã trả lời được câu hỏi tiếp theo: trong đoạn văn trên, bạn hãy cho biết tên của vị thuyền trưởng là gì? Chúng ta có thể ghi lại trong sổ hẹn là ngày 17 tháng 6 chúng ta sẽ phải mang ô tô đi bảo dưỡng theo định kì hàng năm. Ông đặt ra mục tiêu là phải nhớ hết tên của các sĩ quan trên, khoảng vài trăm người.
Tôi kể ra câu chuyện này vì nó chứa đựng một bài học – bạn không thể đặt mục tiêu và đạt được nó nếu bạn không thật sự muốn. Tôi đang nói đến những trường hợp chúng ta cần ghi nhớ một vài điều quan trọng nào đó trong khi đang phải làm một việc khác nữa. Chúng cũng có thể nhớ tên người đã ghi bàn thắng trong một trận đấu cụ thể nào đó.
Năm, mười hay hai mươi năm đã trôi qua. Ông ta đã tưởng tượng ra nhà mình và gắn các chú đề trong bài phát biểu với những đồ đạc trong nhà mình. Họ tiến về phía tôi và tán tụng những câu đại loại như: “Ông có trí nhớ thật tuyệt vời!”, “Ông nhận ra mình có trí nhớ kì lạ đó từ bao giờ vậy?”, “Mọi người cảm thấy thế nào khi biết ông có khả năng nhớ mọi thứ?” Những lúc như vậy tôi chỉ mỉm cười.
Bạn sẽ có một khoảng thời gian tuyệt vời, ngắm nhìn mọi người, cảm giác được sống và có hứng thú học tập! Bạn không có cảm giác mình đang chịu phạt – bạn đang vui vẻ và rất hài lòng về điều đó! Vì vậy, trong ba giờ tiếp theo, con bọ chét tiếp tục nhảy lên, va nắp bình, rơi xuống đáy, rồi lại tiếp tục thử vận may. Bạn hãy chú ý các câu sau: “Xã hội ngày nay quá tư sản” (bourgeois); “Mẹ nói rằng Aunt Sue làm được bánh Tarte Tatin ngon nhất”; “Lọ hoa đó không có hình dạng nhất định (amorphous)…”
Không còn nghi ngờ gì nữa, thật khó thoát khỏi lối suy nghĩ về trí nhớ đã “ăn sâu bám rễ” trong chúng ta. Câu trả lời của tôi cho toàn bộ những câu hỏi trên là không đúng. Hãy nhìn cái tên này viết trên trán với màu xanh đen.
Thật ngạc nhiên vì có ai đó đã kéo tấm rèm màu đỏ mà trước đó còn được phủ lên lọ hoa. Lấy ví dụ về một tập tin trong trí nhớ là bếp chẳng hạn. Cho dù bạn đang thuyết trình về loại sản phẩm tốt nhất công ty, hay đang giảng giải cho sinh viên về những dãy núi lửa kỳ diệu ở Hawaii thì người nghe cũng không hề thích thú khi phải nghe mọi điều về nó.
“Nhưng bố à”, Danny trả lời, “Con không nghĩ con hà mã hiểu được những điều con đang nói. Hãy liên kết chúng lại với nhau. Thật đáng buồn, ngay nay nhiều học sinh lấy cắp sách của thư viện, xé sách, quay cóp trong thi cử hay luôn hằn học ganh đua với các bạn.