Chúng ta có thể chuyển hướng sang một lối tư duy mới. Các máy tính hoạt động theo các chương trình được lập trình sẵn, những chương trình này sẽ hướng dẫn chúng ta xem từng bước chúng ta phải làm gì. Chúng ta đưa ra những nhân tố, nhưng quyết định cuối cùng do cảm xúc quyết định.
Tệ lắm anh ta cũng chỉ trả lời từ chối mà thôi. Sử dụng chiếc mũ xanh tư duy, chúng ta gắng sức để sửa đổi và hoàn thiện những ý tưởng đã được nêu ra. Chiếc mũ đỏ khiến cho những xúc cảm trở thành một bộ phận được chấp nhận của lối tư duy.
Khả năng nhận biết rằng có các sự thay thế và tìm kiếm những sự thay thế này đóng vai trò vô cùng quan trọng trong lối tư duy sáng tạo. Trong rất nhiều tổ chức, trên thực tế, biểu tượng tượng trưng những chiếc mũ đã trở thành một phần của ngôn ngữ hàng ngày và được xem như một cách tư duy hiệu quả nhất. Rõ ràng rằng một mô hình sẽ trở thành thông dụng nếu tất cả mọi người trong một tổ chức đều nhận thức được luật của trò chơi.
Người ta cũng cho rằng một người như vậy phải là người có chủ đích và chỉ xem xét bản thân sự việc, không liên quan gì đến cảm xúc, tình cảm cá nhân. Giờ chúng ta hãy tập trung thế mạnh của chiếc mũ đen để tìm ra những yếu điểm của nó để chúng ta tìm ra phương án khắc phục ngay từ giai đoạn thiết kế ý tưởng tránh việc phát hiện ra sai lầm quá muộn. Chiếc mũ xanh da trời cũng ép buộc mọi người phải sử dụng những chiếc mũ tư duy theo nguyên tắc.
Đó có thể là một sự lựa chọn có sẵn hoặc sự lựa chọn mới. Một người có thể có lối tư duy tuyệt vời khi sử dụng chiếc mũ vàng, nhưng chưa hẳn đã phải là một người sáng tạo. Khi chúng ta có được một trong những ý tưởng đó và đem ra thảo luận, chúng ta sẽ thấy vấn đề được xem xét một cách toàn diện hơn, ngay cả khi chúng ta xem xét theo lối đánh giá chiếc mũ vàng hay lối đánh giá chiếc mũ đen.
Chúng ta sử dụng một ý tưởng để xem xem nó sẽ mang lại cho chúng ta điều gì, dẫn chúng ta tới đâu, và làm cho chúng ta tiến về phía trước. Chúng ta có thể chẳng thể có được bước tiến triển nào. Trong cuốn sách này, tôi quan tâm tới cách thiết lập bản đồ tư duy, trong đó trước hết chúng ta phải thám hiểm địa hình và đánh dấu chúng.
Mỗi chiếc mũ biểu thị một kiểu tư duy. Nó hoàn toàn khác với việc mọi người định nghĩa sẵn tình huống và sử dụng chiếc mũ để mô tả điều họ đã định nghĩa. …Số liệu mà anh vừa nêu là số liệu của 5 năm về trước.
Khái niệm chiếc mũ tư duy sẽ phát huy vai trò một cách tốt nhất khi nó trở thành ngôn ngữ. Y như vậy, một nhà tư duy nên tự hào về các kỹ năng tư duy của anh ta. Chiếc mũ đỏ giúp chúng ta kiểm tra kết quả đạt được:
Chúng ta nên có sự ép buộc để gọt dũa ý tưởng. Do đó, việc chúng ta cố gắng tạo ra một nền tảng cảm xúc khác biệt và do đó có cách nhìn nhận sự việc khác đi là một việc làm rất hữu ích. Mũ đỏ biểu thị cái nhìn cảm xúc.
Đây chính là một nhận thức sai lầm. Rõ ràng sự xét đoán (lối tư duy mũ vàng và mũ đen) là cần thiết đối với quá trình tư duy. Mọi người thường bị ép buộc giải quết vấn đề nhưng không ai bị ép buộc phải tìm kiếm các cơ hội.